همشهری آنلاین - گروه سیاسی: بیش از ۳ دهه رهبری الهامبخش و پرآوازه شیخمحمد بنراشد آلمکتوم حاکم امارت دوبی با جنگ ایران و آمریکا در منطقه بحران بیسابقهای را پشت سر میگذارد. شیخمحمد بنراشد در سال ۱۹۹۵ ولیعهد حاکم دوبی شد و از سال ۲۰۰۶ رسما حاکم این امارت از ۷ امارات متحده عربی شد و بندر دوبی را یکی از مهمترین باراندازها و شاهراههای تجاری دنیا ساخت. با این حال جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در منطقه رویای اقتصاد و تجارت بدون سامان امنیت در منطقه را با سوالات اساسی مواجه ساخته است. اکونومیست در همین باره نوشت:
زندگی در دبی زمانی تقریبا همان چیزی بود که میشد برای یک مهاجر مرفه کارمند آرزو کرد. مدارس خصوصی خوب، سواحل زیبا، پروازهای فراوان و نوشیدن الکل قانونی بود؛ البته تا وقتی اماراتی یا مسلمان نباشید. مهاجران مالیات بر درآمد نمیپرداختند، باران بهندرت میبارید و الیگارشهای روس میتوانستند کنار بانکداران غربی، غولهای عرب بازار ملک و کارآفرینان اسرائیلی رفتوآمد کنند.
تقریبا ۳ ماه پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در آن سوی خلیج فارس، همه این مزایا همچنان پابرجاست. اما حالا باید خطر فرود آمدن موشکها و پهپادهای ایرانی را هم به معادله اضافه کرد. در ۱۸ مه، یکی از آنها به ژنراتور برق تنها نیروگاه هستهای امارات اصابت کرد. هرچند بیشتر حملات پیش از وارد کردن خسارت جدی به دوبی و دیگر نقاط امارات متحده عربی رهگیری شدهاند، اما بسیاری از خارجیهای ثروتمند و سیار، از همین حالا پراکنده شدهاند.
برخی توانستند در آخرین پروازها به مقصد آمریکا یا اروپا جا بگیرند. بعضی دیگر با خودرو راهی مسقط در عمان شدند تا مسیرهای جایگزین برای خروج پیدا کنند. بسیاری امیدوار بودند پس از پایان درگیریها بازگردند، اما هرچه جنگ طولانیتر میشود، افراد بیشتری در جستوجوی پناهگاهی تازه و آرامتر هستند. مقصد بعدی آنها کجاست؟ و آیا اصلا روزی به دوبی بازمیگردند؟
امارات آمار دقیقی از ساکنان خارجی منتشر نمیکند، اما برآوردها نشان میدهد پیش از جنگ، حدود ۳ تا ۴ میلیون نفر از جمعیت ۱۲ میلیونی کشور را خارجیهای ثروتمند و خانوادههایشان تشکیل میدادند. بیش از ۲۴۰ هزار نفر از آنها میلیونر بودند. دوبی سهم اصلی این مهاجرت را جذب کرده بود و اکنون احتمالا سهم بزرگی از خروجها را هم به خود اختصاص داده است.
«دومینیک وولک» از شرکت مهاجرتی «هنلی اند پارتنرز» میگوید درخواستها برای بررسی اقامت در کشورهای دیگر از سوی ساکنان امارات، طی هفتههای اخیر بیش از ۴۰ درصد افزایش یافته است.
به گفته «ژان فرانسوا هاروی» از موسسه حقوقی «هاروی لاگروپ»، اکنون بیش از ۳۵ کشور برای جذب ثروتمندان و کارآفرینان رقابت میکنند. مقاصد قدیمی مانند نیوزیلند که یکی از مشاوران آن را «انتهای دنیا، عمدتا خودکفا و خارج از شعاع انفجار هستهای (شدیدترین درجه جنگ)» توصیف میکند و مالت، حالا با رقبای تازهای مواجه شدهاند.
مالدیو امسال طرح اقامت دائمی از طریق سرمایهگذاری را راهاندازی میکند. انتظار میرود آرژانتین نیز بهزودی برای سرمایهگذاران ثروتمند امکان دریافت تابعیت فراهم کند. ترکیه هم در ۲۴ آوریل پیشنهاد معافیت ۲۰ ساله از مالیات بر درآمد خارجی و سود سرمایه را برای برخی خارجیها مطرح کرد. از زمان آغاز جنگ، حدود ۱۲ نفر از مشتریان موسسه هاروی با خرید خانه در ترکیه تابعیت این کشور را گرفتهاند.
در میان همه گزینهها، میلان محبوبیت ویژهای پیدا کرده است. «روبرتو بونومی» وکیل مالیاتی در دفتر میلان شرکت حقوقی بریتانیایی «ویترز» میگوید: «خروج از دوبی بهوضوح افزایش یافته است.»
«دیلتا جورجولو» از شرکت لوکس املاک «ساتبیز اینترنشنال ریلتی» نیز میگوید علاقه کشورهای حوزه خلیج فارس به ایتالیا طی ماههای اخیر نسبت به سال گذشته جهش کرده است. به گفته او، درخواستهایی که ابتدا بیشتر برای اجاره کوتاهمدت بود، حالا به برنامهریزی بلندمدت برای سبک زندگی و سرمایهگذاری تبدیل شده است.
برخلاف برخی رقبای آرام و کمتحرک، میلان ــ پایتخت مد و امور مالی ایتالیا ــ شبکههایی در اختیار ثروتمندان قرار میدهد تا نهفقط پول خرج کنند، بلکه ثروتشان را گسترش دهند. در سالهای اخیر صندوقهای پوشش ریسک آمریکایی مانند «میلنیم منیجمنت» در این شهر مستقر شدهاند و معاملهگران و مدیران سرمایه ثروتمند را جذب کردهاند تا از قوانین مالیاتی ایتالیا بهره ببرند.
افراد پردرآمد در ایتالیا برای کل درآمد خارجی خود، مالیات ثابت نسبتا پایینی معادل ۳۰۰ هزار یورو در سال میپردازند. خانوادهها نیز میتوانند میان مدارس بینالمللی آمریکایی، بریتانیایی، کانادایی، فرانسوی و آلمانی انتخاب کنند. آبوهوا هم قابل تحمل است.
شهروندان اتحادیه اروپا بهراحتی میتوانند به میلان نقل مکان کنند و همین موضوع باعث محبوبیت آن میان اروپاییهای ساکن دوبی شده است. اما غیراروپاییها معمولا باید برای دریافت اقامت، ۲۵۰ هزار یورو در یک استارتاپ ایتالیایی یا ۵۰۰ هزار یورو در یک شرکت بزرگتر سرمایهگذاری کنند. گزینه دیگر، کمک یک میلیون یورویی به خیریهای ایتالیایی یا خرید دو میلیون یورو اوراق قرضه دولتی این کشور است.
سنگاپور هم گزینه دیگری است. این دولتشهر طی سالهای اخیر در رقابت با دوبی عقب افتاده بود. ثروتمندان هند و چین، بهویژه، جذب زرقوبرق، قوانین آسانگیرانه و فرصتهای اقتصادی امارت شده بودند. در مقابل، سختگیریهای اجتماعی و وسواس دولت سنگاپور برای حفظ تصویری کاملا پاک و منظم، آن را خشک و رسمی جلوه میداد.
اما حالا همین تصویر به نقطه قوت تبدیل شده است. دولت کارآمد، نظام حقوقی قابل پیشبینی و مدیران حرفهای ثروت، مزیتهای تازه سنگاپور هستند. بانکهای بزرگ این کشور مانند «او سی بی سی» از افزایش ورود سرمایه خالص از دوبی خبر میدهند. واردات طلای سنگاپور از امارات از ژانویه تاکنون چهار برابر شده است.
«رایان لین» از موسسه حقوقی «بیفرانت لا» در سنگاپور میگوید میزان درخواست مشتریان جدید در دو ماه گذشته یکسوم افزایش یافته است. مشتریان فعلی او ــ عمدتا چینیهای تازهثروتمند ــ بیش از گذشته به ترک خاورمیانه فکر میکنند. ثروتمندان هندی نیز، که سالانه حدود ۳۵۰۰ نفرشان با بیش از یک میلیون دلار دارایی کشور را ترک میکنند، دوباره به سنگاپور علاقهمند شدهاند. «موکش آمبانی»، ثروتمندترین فرد هند، در سال ۲۰۲۲ دفتر خانوادگی خود را در آنجا تاسیس کرد.
البته میلان و سنگاپور جایگزین کامل دوبی نیستند. الیگارشهای روس، بهدلیل جنگ اوکراین، در ایتالیا و دیگر کشورهای اروپایی چندان مورد خوشامد نیستند. برخی خارجیهای ثروتمند نیز نگرانند در انتخابات سال آینده دولتی روی کار بیاورد که نظام مالیات ثابت را لغو کند. حتی دولت فعلی ایتالیا هم امسال مالیات بر درآمد خارجی را از ۲۰۰ هزار یورو افزایش داده است.
سنگاپور نیز مالیات ۲۴ درصدی بر درآمد دارد و برای خرید ملک توسط خارجیها، عوارض سنگینی وضع کرده است. این کشور پس از رسوایی ۳ میلیارد دلاری پولشویی در سال ۲۰۲۳، قوانین مقابله با پولشویی را سختتر کرده و احتمالا نسبت به ورود موجی از سرمایههای مشکوک از دوبی حساس است. قانونی که در ۲۰۲۴ تصویب شد، به پلیس اجازه میدهد به دادههای مالیاتی و گمرکی دسترسی گسترده داشته باشد.
بر اساس گزارش «گروه ویژه اقدام مالی»، در سالهای اخیر ۸۰ درصد درخواست مجوز شرکتهای رمزارزی در سنگاپور رد یا پس گرفته شده است. یک بانکدار خصوصی میگوید: «بعضی سرمایهگذاران امارات را دوست داشتند چون سوال زیادی نمیپرسید.» از نگاه او، مهاجرت به سنگاپور ممکن است شبیه «معاینه کامل پزشکی» باشد.
«رایان لین» معتقد است ثروتهای مرتبط با رمزارز همچنان در خاورمیانه باقی خواهند ماند. برخی دیگر از انواع سرمایه نیز همینطور. مدیران ثروت، که خودشان هم قشر بسیار مرفهی هستند، باید نزدیک مشتریانشان باشند. یکی از آنها پیشبینی میکند لشکر مدیران کتوشلواری دوباره به دوبی بازگردند.
بسیاری از شرکتهای خارجی که در ماههای نخست جنگ به کارکنان ثروتمندشان اجازه داده بودند از «خانه» ــ یعنی مثلا میلان یا لندن ــ کار کنند، حالا انتظار دارند به دفترهایشان در دوبی برگردند.
یکی از مدیران ثروت میگوید: «زمان، درمانگر بزرگی است.» شاید همینطور باشد. اما هرچه زخم جنگ بازتر بماند، احتمال اینکه مهاجران خارجی از این تجربه آسیب عمیقتری ببینند بیشتر میشود. تا آن زمان، بسیاری ترجیح میدهند دوران نقاهت را جایی کمتنشتر و خنکتر بگذرانند.
نظر شما